Hỏi Đáp

Con lại không chịu trải nghiệm thực mà cứ lý luận nữa rồi! Khi con tỉnh thức thì vọng đã tan còn đâu mà “tri vọng”, giống như con đang nằm mộng bỗng tỉnh giấc thì chỉ thấy đang nằm trên giường thôi chứ mộng đâu mà thấy. Nhưng nếu con “tri vọng” theo lối hồi tưởng cơn mộng thì lại bỏ quên thực tại mất rồi!

1) Quan sát pháp như nó đang là thì thấy ra sự sinh diệt của nó, tuy hai mà một thôi, đâu phải hai đối tượng khác nhau. Minh sát là quán với tuệ tri thấy thực tánh chân đế chứ không phải quán với tưởng tri hoặc thức tri chỉ thấy pháp qua khái niệm chế định trong tục đế mà thôi.

2) Có hai cách quán bằng tuệ minh sát: Một là quan sát pháp nổi trội nhất giống như ngọn đèn pin chiếu vào một vật. Hai là quan sát tất cả giống như mặt trời chiếu khắp mọi nơi. Điều này tuỳ duyên mà tâm tự ứng, chứ không nên quan sát với ý thức của bản ngã trong nhận thức tục đế.