Hỏi Đáp

Question 1

Ngày gửi: 04-11-2018

Câu hỏi:

Thưa thầy, hôm nay ngồi trên xe gần 2 tiếng (ngồi sau xe), con liên tục ‘canh me’ những gì xuất hiện trong đầu, mỗi lần thấy là con thầm nhắc “Bể khổ xuất hiện, mình không ở trong đó”, cứ như vậy liên tục cộng với trời nắng quá nên đầu con nhức băng băng đến tối vẫn còn nhức. Hôm qua con hành như vậy không có nhức đầu mà thấy có hiệu quả nên con hành tiếp. Như vậy thì con có hành sai không thầy. Con cám ơn thầy.

Answer

Không sai. Cũng như khi thăm một người bệnh đang cơn đau đớn đức Phật hỏi về cảm giác đó để vị ấy nhận ra đó “không phải ta, của ta, tự ngã của ta” và nhờ vậy vị ấy giác ngộ.

Cảm nhận cơn đau một cách trọn vẹn để chỉ thấy cảm thọ như nó đang là trong đó không còn “ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả” là cách rốt ráo nhất để thấy ra sự thật mà không cần thủ hay xả.

Question 2

Ngày gửi: 04-11-2018

Câu hỏi:

Thưa thầy. Cho con hỏi đoạn kinh này chỗ “danh sắc” con chưa hiểu. Mong thầy hoan hỷ chia sẻ kỹ về danh và sắc giúp con với ạ. Đã đặt “gánh nặng” xuống (dhitabhāro). Dhi + ta + abhāra = dhitabhāra. Theo nghĩa đen là: “nhẹ nhàng đối với điều bất hạnh”. “Gánh nặng (bhāra)”. Chữ bhāra còn có nghĩa là “áp lực, sức nặng”. Có ba gánh nặng là: – Khandhabhāra: gánh nặng là ngũ uẩn – Kilesabhāra: gánh nặng là ô nhiễm. – Abhisaṅkhārabhāra: pháp hành (thiện hay bất thiện) là gánh nặng. Trong ba loại gánh nặng thì ô nhiễm (kilesa) là gánh nặng lớn nhất, vì nó làm cho tâm bất an đồng thời bị cuốn hút theo dòng sanh tử. Cho dù là tạo những pháp thiện, nhưng quả của thiện nghiệp ấy tạo thành danh sắc, mang danh sắc này luân lưu trong tam giới. Và còn có danh sắc là còn khổ, cái khổ do vô thường làm duyên. Ô nhiễm có gốc rễ từ ái (taṅhā), bao giờ dứt trừ trọn vẹn ái thì ô nhiễm chấm dứt.

Xem câu trả lời

Answer

Theo thầy, cả ba gánh nặng trên đều xuất phát từ bản ngã (cái “ta” ảo tưởng). Khi trí tuệ soi chiếu thì chỉ thấy danh sắc đang tương tác không có cái “ta” ảo tưởng trong đó nên cũng chấm dứt ngũ uẩn, ái nhiễm và các hành, đó gọi là “đã đặt gánh nặng xuống”. Trả danh sắc lại cho pháp, không còn nhận lầm là bản ngã nữa.

Như trường hợp ông Bāhiya chỉ nghe đức Phật dạy: “Trong thấy chỉ thấy, trong nghe chỉ nghe, trong xúc chỉ xúc, trong biết chỉ biết, không có bản ngã Bāhiya trong đó, dù quá khứ, vị lai hay hiện tại” thì ông Bāhiya liền “đặt gánh nặng xuống” tức đã chứng ngộ đạo quả Bất Sanh, hoàn toàn không còn cái “ta” ảo tưởng.

Question 3

Ngày gửi: 04-11-2018

Câu hỏi:

“Nếu vậy thì Niết-bàn, Thánh đế cũng chỉ là tiên đề trong thế giới khái niệm? Và câu nói của đức Phật trong Udāna: “Này các Tỳ Kheo, có cái không sinh, không hữu, không tác, không thành, vì sao vậy? Vì nếu không có cái không sinh, không hữu, không tác, không thành thì không thể trình bày được sự thoát ly khỏi sinh hữu tác thành” có ý nghĩa gì? Đâu là tướng, đâu là tánh? Đâu là hữu, đâu là không? Đâu là sinh tử đâu là Niết-bàn? Hay tất cả chỉ là tiên đề trong thế giới khái niệm?” Lành thay! Thưa Thầy, Thầy dạy thật hay! Con xin lặp lại một lần nữa lời Thầy. Và từ lâu rồi con vẫn còn trải nghiệm câu nói ấy: “Như Lai không dừng lại cũng không bước tới mà thoát khỏi bộc lưu.” Thực lòng con thấy những khai triển của Thầy, giống như hàm nghĩa của Pháp ngữ “Vô Ngã, Vị Tha” chẳng xa vời mà giản dị sâu sắc không thua gì những lời trong kinh Trung Bộ, “… sống không nương tựa, không chấp trước bất cứ điều gì ở đời…” Những điều trong Kinh Đoạn Giảm thật hàm súc. Tất cả chúng thật có một tương liên sâu sắc ạ! Con xin cảm ơn Thầy đã nhắc nhở!

Các chủ đề liên quan:

trình pháp & chiêm nghiệm | sinh - hữu - tác - thành

Xem câu trả lời

Answer

Sādhu lành thay!

Question 4

Ngày gửi: 03-11-2018

Câu hỏi:

Kính thưa thầy, Cho con được hỏi: khi hành thiền chỉ với kasina, đã có xuất hiện tợ tướng (Paṭibhāganimitta) nhưng tợ tướng chưa ổn định, vậy khi nào thì mới có thể chuyển hẳn sự chú tâm sang tợ tướng và rời bỏ học tướng (uggahanimita), ví dụ như có thể căn cứ vào độ sáng, thời gian xuất hiện của Paṭibhāganimitta… Trân trọng cảm ơn quí Thầy.

Các chủ đề liên quan:

thiền định | tứ thiền bát định

Xem câu trả lời

Answer

Khi nào paṭibhāga-nimitta sáng rõ và ổn định để làm đối tượng cho tầm tứ thì mới tự động rời bỏ học tướng và tợ tướng, không phải con tự ý rời bỏ được. Nhưng đó là định với tầm tứ, con có thể hành loại định không tầm tứ thì không cần các nimitta đó.

Question 5

Ngày gửi: 03-11-2018

Câu hỏi:

Kính bạch thầy! Con năm nay đã 47 tuổi. Nhìn lại thời gian sống đã qua của cuộc đời con thấy mình đau khổ nhiều hơn hạnh phúc. Quãng đời tươi đẹp nhất của con là khi còn được sống với bố mẹ. Con được cha mẹ yêu thương, anh chị em quý mến. Nhưng từ ngày xa bố mẹ đi lấy chồng con đã thấm thía biết bao cay đắng của cuộc đời. Chồng con là một người ích kỉ chỉ biết sống cho thú vui của riêng mình mà không nghĩ tới cảm xúc của người khác. Anh ấy hay giận dỗi và giận rất lâu con có muốn làm lành cũng khó chứ chưa bao giờ anh chịu làm lành trước. Đặc biệt anh có tính rất lăng nhăng. Nếu những người con biết thì cũng phải ba bốn chục cô. Mỗi lần như thế mặc dù con biết nhưng chỉ bóng gió cho anh ta mong anh ta sửa đổi. Nhưng mấy chục năm anh ta ko hề thay đổi lúc nào cũng phải có một vài người. Ngược lại với anh ấy, con ko thể nào phản bội được vì một phần con sợ nhân quả một phần sợ ảnh hưởng tới con cái! Nhiều lúc con tự xét bản thân mình và tự hỏi: Tại sao con đã hết lòng yêu thương, chung thuỷ với anh ấy mà anh ấy luôn phản bội con! Con có đọc cuốn sách nói về tâm lí đàn ông nói rằng đa số đàn ông như thế vì cấu tạo hoocmon nơi họ như thế nên họ bị chi phối và dẫn dắt mà khó kiềm chế dục vọng hơn phụ nữ. Con đau lắm thầy ạ! Những tưởng xây dựng gia đình là tìm được nguồn hạnh phúc và nơi nương tựa. Ai ngờ toàn đau khổ. Con đã bị trầm cảm về việc đó. May nhờ nghe pháp thoại của thầy con cũng đỡ bị nặng hơn nhưng trong tâm lúc nào cũng u uất Thầy ạ! Nay con muốn xin Thầy trả lời giúp con: Phải chăng hôn nhân của con như vậy là do nghiệp quá khứ con đã tạo. Nếu đúng con sẽ xin sám hối và nguyện nhận hết để trả ạ. Vì lâu nay con cứ ko cam tâm vì thấy mình đã chu toàn mà sao vẫn khổ như vậy! Con cũng thương anh ấy như tình thương ruột thịt muốn anh quay đầu để không gây nhân xấu ác. Con đã mở băng Thầy giảng nhưng anh không muốn nghe. Thầy ơi, con phải làm gì để giúp chính con và anh lúc này cho đúng Pháp ạ? Con thành kính tri ân Thầy và con chúc Thầy thật nhiều sức khoẻ ạ!

Các chủ đề liên quan:

tình yêu & hôn nhân

Xem câu trả lời

Answer

Nghiệp thì đương nhiên rồi, nhưng con đừng xem đó là phải cam lòng trả món nợ cũ, mà đó còn là bài học giúp con thoát khỏi những ảo tưởng về hạnh phúc, về tình yêu, về hôn nhân và chung thuỷ, về sự nương tựa, dính mắc và ràng buộc. Thấy ra những điều này là giác ngộ được chính mình và cuộc sống, giác ngộ được bản chất vô thường, khổ, vô ngã của mọi sự vật. Nhờ đó con mới có thể giải thoát ra khỏi vô minh ái dục được. Vậy con nên cảm ơn những nghịch cảnh đó đã giúp con thấy ra ý nghĩa đích thực của đời sống và chỉ cần con thay đổi thái độ nội tâm, đừng vướng kẹt vào quan niệm hư ảo nữa thì con sẽ thấy hạnh phúc thật sự hoàn toàn khác với những gì con nghĩ.

Question 6

Ngày gửi: 03-11-2018

Câu hỏi:

Con xin đảnh lễ thầy Thưa thầy con đã thiền định được mười năm nay. Nhưng con đang bị kẹt trong thiền định, không biết thoát ra như nào. Trong lúc bối rối con đã được nghe quyển Thực Tại Hiện Tiền của thầy và quyển Cái Biết sáng ngời muôn thuở của Thiền tông. Con đã hiểu ra vì hai câu nói, bên thiền tông thì nói về tánh biết là Thức tinh nguyên minh sinh ra các pháp và bỏ quên chính nó; còn thầy giảng hãy biết như nó là. Con đã thoát ra khỏi thiền định. Bây giờ con không còn thiền định nhưng tâm con luôn rỗng lặng và trong sáng. Nhìn mọi việc như nó là. Con rất cám ơn thầy.

Các chủ đề liên quan:

thiền định | tứ thiền bát định

Xem câu trả lời

Answer

Sādhu lành thay! Thật hy hữu! Ít người thoát khỏi cái lưới của thiền định vốn là gốc của Bà-la-môn. Cho đến khi thấy ra sự nguy hại của nó nhiều người vẫn không thoát ra được. Thoát được quả là thần kỳ, và lúc đó mới hiểu chánh định thật sự là gì. Chúc mừng con!

Question 7

Ngày gửi: 03-11-2018

Câu hỏi:

Thưa Thầy, Con muốn hỏi một chút về mối tương liên giữa tánh & tướng trạng. Chúng ta có thể tạm hiểu về tướng biết & tánh biết. Đồng thời, chúng ta cũng hiểu được tính Vô tự Ngã của vạn pháp (theo con hiểu là Vô Ngã tướng). Vậy tánh biết nằm ở đâu trong dòng nhân duyên vô ngã ấy? Và như vậy tánh Không phải chăng cũng chỉ là một tiên đề trong thế giới khái niệm? Namo Buddhaya, Xin Thầy chỉ dạy cho ạ!

Các chủ đề liên quan:

Hỏi & Đáp về Phật giáo | sinh - hữu - tác - thành

Xem câu trả lời

Answer

Nếu vậy thì Niết-bàn, Thánh đế cũng chỉ là tiên đề trong thế giới khái niệm? Và câu nói của đức Phật trong Udāna: “Này các Tỳ Kheo, có cái không sinh, không hữu, không tác, không thành, vì sao vậy? Vì nếu không có cái không sinh, không hữu, không tác, không thành thì không thể trình bày được sự thoát ly khỏi sinh hữu tác thành” có ý nghĩa gì? Đâu là tướng, đâu là tánh? Đâu là hữu, đâu là không? Đâu là sinh tử đâu là Niết-bàn? Hay tất cả chỉ là tiên đề trong thế giới khái niệm?

Question 8

Ngày gửi: 03-11-2018

Câu hỏi:

Dạ con kính chào thầy. Thầy cho con hỏi, khi hành thiền tuệ thì con không cố gắng tìm kiếm đối tượng để chánh niệm mà con chánh niệm các đối tượng (như suy nghĩ trong tâm, hay một cảm thọ ở thân,… đến một cách tự nhiên, như vậy có đúng không thầy? Con xin cám ơn.

Các chủ đề liên quan:

thiền tuệ | thiền Minh Sát - Vipassanā

Xem câu trả lời

Answer

Đúng. Đối tượng là thân, thọ, tâm hay pháp một cách tự nhiên như chúng đang diễn ra chứ không chọn lựa chủ quan theo ý mình.

Question 9

Ngày gửi: 03-11-2018

Câu hỏi:

Thưa thầy, Gần đây con thường quán sát con người, con vật (kiến, gà, bò, chim,…) con thấy tất cả sát hại lẫn nhau vì sinh tồn, nhưng bản chất ý nghĩa của sự sống là gì? Con vật vô minh, chúng có lẽ sống bản năng chưa từng đặt ra câu hỏi. Nhưng con người dừng lại và tự hỏi 1 chút, sống để làm gì? Để nuôi dưỡng sự sống này cần sinh mạng của sự sống khác, dù có ăn chay cũng là sát sinh gián tiếp. Con lại thấy có khi nào vì hưởng thụ, ăn no, mặc ấm, vì cảm thọ được khoái lạc, truy đuổi chúng nên luân hồi, đau khổ và hạnh phúc nảy sinh… Con thấy vậy có đúng không ạ? Xin thầy cho con lời khuyên.

Các chủ đề liên quan:

ý nghĩa cuộc đời

Xem câu trả lời

Answer

Đúng. Nếu còn trong vô minh ái dục thì sống chỉ là hưởng thụ hạnh phúc đồng thời cũng chuốc lấy khổ đau, kể cả những người tu hành để đạt được an lạc thì cũng không ngoại lệ. Chỉ khi nào thấy rõ vô thường, khổ, vô ngã thì mới không còn bám víu vào sự hưởng thụ mà thôi.

Question 10

Ngày gửi: 03-11-2018

Câu hỏi:

Thưa Thầy, có phải sinh con đẻ cái rồi thương yêu, nuôi nấng dạy dỗ chúng nên người cũng là cách tạo phước phải không ạ? Đời sống gia đình vợ chồng cũng giúp mình học cách kham nhẫn và bao dung với vợ, chồng mình và cả những khó khăn rắc rối trong đời sống gia đình, do vậy càng đương đầu với gian khổ, phiền não thì ta càng có bản lĩnh để vượt qua và trưởng thành hơn. Khi đó tâm được tu tập vững vàng thì dù trong đời sống vợ chồng gia đình có thọ lạc hay khổ cũng không thể gây chướng ngại gì cho ta được nữa phải không ạ?

Xem câu trả lời

Answer

Phải. Giác ngộ pháp thế gian chính là giác ngộ Phật pháp.