Kính trưởng lão, theo Phật giáo Đại thừa, chữ “tánh” có nhiều nghĩa như: Chân tánh, Phật tánh, thể tánh, tự tánh, pháp tánh… rất mơ hồ và rất khó hiểu. Xin thầy chỉ dạy cho con, theo Phật giáo Theravada, chữ “tánh” có nghĩa là gì?
Con xin cảm tạ thầy.
Chân tánh (paramattha sacca: thực tánh chân đế) chỉ chung cho bản tánh chân thực của tất cả pháp. Thể tánh (sabhāva) chỉ tánh chất như nó đang là. Tự tánh (tathatā, yathābhūtā) chỉ bản chất riêng của từng pháp. Pháp tánh(dhammatā) chỉ bản chất chung của vạn pháp. Phật tánh (Buddhatā) chỉ bản tánh hay khả năng giác ngộ nơi mỗi người.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Thầy kính quý,
Qua pháp hành, nay con đã thật hiểu, duy nhất chỉ cần một điều là thận trọng chú tâm quan sát, trở về sáng suốt định tĩnh trong lành ở mọi nơi mọi lúc trên thân tâm cảnh chính mình là dần dần thấy ra tất cả. Con không biết dùng ngôn từ nào để bày tỏ lòng tri ân của con, chỉ biết thành kính đảnh lễ Thầy từ phương xa mà nước mắt tuôn trào. Con kính chúc Thầy được trường thọ để tiếp tục khai thị cho chúng con.
Cảm ơn con! Đúng là mọi phiền não khổ đau đều do tham vọng của bản ngã phá mất trật tự vận hành của sự sống đang là thôi con nhỉ.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Kính thưa thầy con đọc kinh sách có những điểm chưa rõ. Kính xin thầy giải thích cho con và mọi người:
– Trong kinh sách Phật giáo có nêu lên những vấn nạn: khổ đau, sinh tử, luân hồi. Kính thưa thầy có cách nào để con người có thể giải quyết những vấn nạn này không?
– Trong khi đọc kinh sách con thấy có những từ ngữ sau đây chưa hiểu rõ. Kính xin thầy giải thích cho con và người tu học được rõ thêm: Như Thị, Duyên Khởi Tính Không, Vọng Tâm, Chơn Tâm.
– Kính thưa thầy, con thấy có một điều vô cùng khó cho người tu học từ xưa và nhất là thời nay, vì có quá nhiều kinh, sách, luận, bài viết về đạo. Người muốn tìm đạo quả thật khó khăn, không thể đọc hết được, không biết phải đọc kinh sách nào. Kính thầy giúp chúng con.
Chân thành cảm ơn thầy. Kính chúc thầy dồi dào sức khoẻ.
Thực ra con không cần đọc nhiều kinh điển và cũng chẳng cần hiểu những từ ngữ ấy để làm gì. Chân lý là toàn bộ sự thật đang diễn ra nơi con, đó là cuốn Kinh vĩ đại nhất mà con cần đọc hàng ngày, hàng giờ, thậm chí từng giây, từng phút. Hiểu được chính mình dù chỉ một chút xíu thôi cũng còn hơn đọc cả ngàn sách.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Kính thưa sư ông, phiền não có phải là tất cả những sự vật làm con người khổ đau như: bệnh tật, mất mát, chia ly, già chết… không? Kính xin sư chỉ bày cho con cách đơn giản, cụ thể để giải quyết phiền não?
Con cảm ơn sư ông.
Không phải con, đó là khổ chứ không phải phiền não. Phiền não là tham, sân, si, ngã mạn, tà kiến v.v… Cách giải quyết phiền não tốt nhất là thấy phiền não đúng như nó là, nên con phải trở về trọn vẹn tỉnh thức với chúng để thấu hiểu bản chất thật của chúng.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Con chào thầy ạ, con muốn hỏi về năng lực tâm trong trường hợp sau ạ.
– Tại sao trong một giàn nhạc giao hưởng tới cả vài trăm người khi chơi chung một bài lại không có dù chỉ một người bị sai nhịp, tất cả đều rất ăn nhịp vào với nhau như thể họ có cùng một tâm duy nhất của một người vậy. Đó có thể coi là nhất tâm được không, cũng giống như khi mình chuyên chú làm một công việc gì đó vậy ạ?
– Nếu người này nhất tâm và người khác cũng nhất tâm vẫn có thể có sự sai nhịp chứ ạ. Hay tất cả họ cùng tạo ra một năng lực tâm chung hỗ trợ, khiến cho những người khác bắt nhịp được với “tần số tâm chung” nên không ai bị sai nhịp ạ!
Con cảm ơn thầy ạ!
Sáu thức của mỗi người khác nhau về tướng dụng do tiếp xúc với những duyên (đối tượng, hoàn cảnh, môi trường) khác nhau nên phát triển những khả năng khác nhau nhưng tất cả cùng chung một thể tánh. Như vậy Tâm có hai phần là tướng biết và tánh biết. Tướng biết sai khác giữa các căn với nhau và sai khác giữa người này với người kia, nhưng do tánh biết đồng nhất nên khi tướng biết (6 thức) đủ yếu tố thận trọng chú tâm quan sát trên từng đối tượng riêng hoặc trong lành định tĩnh sáng suốt trên cùng đối tượng chung thì liền có sự tương giao hoà hợp.
Trong bản năng tự nhiên chúng ta thấy những con đom đóm cùng chớp sáng một lần, những con ve cùng cất tiếng và cùng ngưng lại rất đồng bộ, những con cá Heo cùng biểu diễn rất hoà hợp với nhau. Thậm chí nhiều loài hoa cùng nở một lượt dù chúng ở cách nhau rất xa. Như vậy tính đồng nhất không phải chỉ có trong tánh biết và tướng biết mà còn trong cả những yếu tính và yếu tố của vật chất như đất, nước, lửa, gió và hư không nữa. Tóm lại, cả thể chất và tinh thần qua đất, nước, lửa, gió, hư không và tánh biết đều có khả năng bẩm sinh là sự tương giao, hoà hợp và đồng nhất.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con xin đảnh lễ Thầy và kính chúc Thầy luôn có sức khoẻ để tiện cho Phật Sự Hoằng Dương Chánh Pháp, và Thầy mãi là người chỉ đường dẫn lối cho chúng con trên con đường tu hành. Con cũng có câu hỏi xin Thầy chỉ dạy cho con ạ.
1. Kính bạch Thầy, một người có ý nguyện muốn xuất gia cần có yếu tố gì (hay nhận thức ra được điều gì) để có thể vững tâm và kiên cố trước mọi hoàn cảnh dù là thuận duyên hay chướng duyên?
2. Những điều kiện nào có thể giúp một người mới xuất gia sẽ tiến bộ trên con đường giác ngộ giải thoát, chẳng hạn như gặp được người thiện tri thức, môi trường tu hành…? Kính mong Thầy từ bi chỉ dạy cho con ạ.
Con xin cảm ơn Thầy ạ.
Nam Mô Phật Pháp Tăng.
1) Để có thể vững tâm, kiên cố trước mọi hoàn cảnh người có tâm nguyện xuất gia cần rất nhiều yếu tố, nhất là nhẫn nại, thích ứng, tự tin, hoà đồng, điều độ, tinh tấn, chánh niệm, từ bi hỷ xả và trí tuệ.
2) Môi trường thuận lợi cho người mới xuất gia: Trú xứ thích hợp, thân cận bạn lành, lánh xa người xấu ác và mê tín, pháp học và pháp hành đúng với căn cơ trình độ, nương tựa bậc thầy thiện trí thức.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Kính thưa Thầy, com muốn thỉnh toàn bộ những đầu sách Thầy viết/dịch. Thầy có thể liệt kê giúp con tên các đầu sách và địa chỉ con có thể đến để thỉnh được đầy đủ nhất. Con ở Tp. Hồ Chí Minh ạ.
Kính chúc Thầy luôn mạnh khỏe và trụ thế dài lâu để phật tử chúng con được nương theo ngọn đuốc chỉ đường của Thầy. Con xin thành kính đảnh lễ Thầy.
Sách thầy gồm có: 1) Con Đường Hạnh Phúc, 2) Tuyển Tập Thư Thầy, 3) Vi Tiếu, 4) Ngộ Nhận Tính Bi Quan Trong Lão Tử Đạo Đức Kinh, 5) Thực Tại Hiện Tiền, 6) Sống Trong Thực Tại, 7) Thiền Phật Giáo: Nguyên Thuỷ và Phát Triển, 8) Thư Thầy Trò tập 1,2,3,4. 9) Cứ Để Mây Bay (Postcard). 10) Thơ Viên Minh.
Có thể thỉnh ở Nhà sách Trí Tuệ, Văn Thành và Phòng phát hành Chùa Bửu Long.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Mô Phật. Con xin thành kính đảnh lễ thầy. Kính bạch thầy, con là một Phật tử ở ngoài miền bắc và con có một điều chưa hiểu rõ kính xin thầy chỉ dạy cho con được hiểu hơn ạ.
Đó là con thấy ở ngoài miền Bắc hễ có một người qua đời thì gia đình chuẩn bị mọi thứ và đi mời một người tại gia và gọi người ta với danh xưng là thầy cúng tới làm một số nghi lễ như phục hồn, phạt mộc. Họ đọc cái gì đó toàn chữ Hán và cầm con dao chém vào các cạnh của quan tài. Sau khi họ nhập quan cho người mất xong, họ ra làm nghi lễ gì đó là cũng cầm một con dao và chặt vào một cái thang làm từ những tàu lá chuối và một số nghi thức mà con không hiểu rõ. Vậy họ làm những nghi lễ đó có sai với giáo huấn của Đức Phật như thế nào, kính mong thầy chỉ dạy cho con. Con xin cảm ơn Thầy.
Những nghi lễ đó không có trong Phật Giáo, nhất là Phật Giáo Nguyên Thuỷ. Có thể đó là nghi lễ của Thầy Pháp hoặc Thầy Cúng. Trong Phật Giáo chỉ có Chư Tăng hoặc Phật tử tụng kinh quán tưởng sự chết, nói lên tính chất vô thường, khổ, vô ngã biểu hiện qua sinh lão bệnh tử để hương linh người chết cũng như tang quyến hiểu được bản chất thật của đời sống mà không quyến luyến trong tử biệt sinh ly nữa. Đồng thời phúc chúc hồi hướng phước đến cho người chết để họ được tái sinh vào những cảnh giới thiện mà thôi.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Con chào Thầy ạ. Trong bài giảng phân biệt hơi thở và sự thở, khi đi thì tự động đi thôi không có cái ta đang đi trong đó. Cái hành động đi đó là tự động và mình chỉ biết thôi chứ không cố gắng theo dõi, ghi nhận vào từng bước chân phải không ạ?
Mỗi buổi sáng khi thức dậy, các hành động tự nhiên như xỏ dép, lấy thuốc đánh răng, chải răng… diễn ra một cách tự động và mình chỉ cần biết mà không cần cố gắng theo dõi, ghi nhận vào từng động tác phải không ạ? Cũng như khi thấy ngứa ở trên mặt thì đưa tay lên gãi trong cái biết trọn vẹn tỉnh thức thôi mà không cần chủ ý ghi nhận sự ngứa và chủ ý giơ tay lên để gãi phải không ạ?
Trên đây là một số điều mà con vẫn còn thắc mắc trong việc thực hành ạ. Từ lúc con hỏi thầy về thực hành niệm hơi thở trong tứ niệm xứ được thầy khuyên không nên nhầm lẫn hơi thở và sự thở, đó cũng là lần đầu tiên con nghe đến hai khái niệm này trong thiền, con nghe bài pháp thoại thầy giảng con mới phân biệt được và hiểu sâu hơn. Con cám ơn thầy nhiều lắm. Con chúc thầy luôn an lạc và mạnh khỏe ạ!
Đúng như con nói, trong thiền minh sát đối tượng thấy biết và sự thấy biết đều tự nhiên, không dựng đối tượng và không xen ý đồ của bản ngã vào. Không sử dụng nỗ lực ý chí để tập trung, tìm kiếm, theo dõi, ghi nhận đối tượng nhất định nào cả vì như thế là đã bị khái niệm tục đế xen vào rồi, và đó chính là ý thức của bản ngã. Thấy biết phải hoàn toàn tự nhiên trong sáng, không bị ý đồ của bản ngã che lấp mới thấy được thực tánh chân đế.