Thưa Thầy!
Con đang tập ngồi thiền theo tư thế kiết già, nhưng con thấy lúc đầu rất đau chân. Con quán niệm thân bất động và mặc kệ cảm giác đó dâng lên rồi lúc sau cũng đỡ. Tuy nhiên dần dần chân con tê nhức như kim châm… được khoảng nửa tiếng thì không chịu được nữa.
Nếu con cứ cố chịu đau thêm nữa có sao không thưa Thầy?
Nếu con chỉ ngồi bán già thôi sau này có sửa lại được không ạ?
Con xin đảnh lễ Thầy.
Để quen với thế ngồi kiết già con nên tập ngồi khi nào có thể chứ không phải đợi ngồi thiền mới tập. Thí dụ ngồi ăn, ngồi đọc sách, ngồi máy tính v.v… dần dần con ngồi quen sẽ không còn đau nữa. Nếu không ngồi được kiết già con ngồi bán già hay thậm chí ngồi sao cũng được, thiền là ở tâm đâu phải ở ngồi.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Con chào thầy!
Hôm qua con đã hỏi 1 vài điều, hôm nay con lại làm phiền thầy, mong thầy dành chút thời gian giải đáp thắc mắc giúp con về Tánh biết.
Tánh biết biết pháp qua 6 căn, như mắt thấy chữ trên sách – biết có chữ, tướng biết ở đây là nội dung các câu chữ ý nghĩa của nó. Tánh biết nghe âm thanh qua nhĩ căn – tướng biết cho là cửa đóng hoặc bước chân, v.v…
Như vậy trong trường hợp nếu mắt thấy vật cho là màu xanh chẳng hạn thì cũng là tướng biết, nhắm mắt lại khăng khăng cho là vật vẫn màu xanh thì lúc này “Tánh Biết” biết vật có màu xanh qua ý căn (ý nghĩ) và đây không phải là cái thấy trực tiếp, mà thấy qua ý niệm?
Con xin cảm ơn thầy.
Tánh biết qua 6 căn thì đã thành tướng biết rồi, trừ phi tướng biết tĩnh lặng gọi là tri kiến thanh tịnh thì tánh biết mới soi sáng chân đế: Tánh tướng tương thông. Nhưng khi tướng biết chưa thanh tịnh thì thấy biết đều qua khái niệm, tánh biết bị ngăn che, chỉ còn biết tục đế.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Thật lạ là khi có những thiền sinh đặt câu hỏi dạng, khi con gặp phải cảm thọ đặc biệt này thì phải xử lý ra sao, thì theo như những thiền sư khác con tìm hiểu, họ sẽ cho lời khuyên là: tiếp tục tinh tấn thực hành, rồi bạn sẽ vượt qua cảm thọ này, khi đã vượt qua thì nó sẽ không quay lại nữa, nó nằm trong tiến trình thiền, ai cũng phải gặp không cảm thọ này thì cảm thọ khác, bạn đừng lo lắng gì cả. Còn thầy có vẻ cho lời khuyên khác các vị này, thầy cho rằng thiền sinh này đã thực hành sai 1 cái gì đó và thầy gợi ý cho vị này 1 hướng hành thiền khác. Đây là điểm sai biệt con nhận thấy. Thầy nghĩ gì về những lời con trình bày ạ?
Trước hết cần phân biệt thiền sở đắc trạng thái và thiền minh sát thực tánh. Trong thiền sở đắc mới có tiến trình để trở thành, nên cần thời gian vượt qua trạng thái này để đạt đến trạng thái khác ở tương lại. Tiến trình này tạo thành thời gian vượt qua và đạt đến, trong khi Pháp đức Thế Tôn dạy thì ngay đó mà thấy (sandiṭṭhiko) không qua thời gian (akāliko) nên có tiến trình là đã sai hướng.
Tiến trình này không đúng với thiền minh sát thực tánh mà đức Phật dạy “chỉ có pháp hiện tại / tuệ quán chính là đây” chứ không hướng đến điều gì ở tương lai cả. Như vậy nếu hành thiền vipassanā thì tiến trình để vượt qua và trở thành là sai, cần thay đổi hướng trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại đang là mới thấy được thực tánh chân đế: Có cảm thọ thì chỉ thấy là cảm thọ thôi.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Thưa Thầy,
Con có chỗ nghi này muốn hỏi Thầy ạ. Từ khi con thực hành Vipassana thì thường là quan sát tâm. Thấy rõ tiến trình vận hành của các tâm thiện cũng như bất thiện của mình, từ đó điều chỉnh hành vi hoặc cách suy nghĩ lại. Con thấy hiệu quả rất tốt, nhất là khi có nghịch duyên xuất hiện.
Nhưng cách đây 1 tháng con có bị đau răng thấu đến tận xương tủy. Con cũng thử quan sát cảm thọ nhưng không thể quan sát “như nó đang là” như đối với quan sát tâm vì cơn đau cứ buốt lên từng cơn, cơn sân trổi dậy liên tục, con chuyển qua quan sát cơn sân cũng không xong. Cuối cùng con phải tập trung vô quan sát hơi thở để không còn để ý tới cơn đau răng thì thấy bớt hơn chút xíu. Con suy nghĩ, khi mới đau răng đã như vầy thì đến lúc cận tử toàn thân đau đớn thì công phu tu tập của mình có ứng dụng được không?
Sự việc này làm con nhớ đến 1 lần con vào 1 khóa thiền của trường phái chuyên quan sát cảm thọ. Họ bắt ngồi thiền 45 phút bất động cho chân tê buốt và quan sát trên cảm thọ đó. Có phải ý đồ của phương pháp này là để luyện tập dành cho những lúc đau đớn như thế này không ạ?
Con cảm ơn Thầy.
– Con nên học quan sát thực tế sự kiện nào đang diễn ra hơn là chọn một đối tượng nhất định như chọn niệm thân, niệm thọ hay niệm tâm riêng biệt. Vì tâm chánh niệm tỉnh giác là chính chứ không phải là đối tượng nào. Nên tập quan sát thân thọ tâm hoặc pháp khi đối tượng nào đang nổi trội.
– Khi đau răng, nếu con chánh niệm tỉnh giác vừa đủ (đúng mức) thì dù cảm thọ đau đến đâu vẫn thấy được thực tánh vô thường, khổ, vô ngã của nó, và tâm vẫn không dao động, nếu tâm sân khởi lên chỉ biết đang có sân… nên tánh biết vẫn trong sáng.
– Nhưng vì chánh niệm tỉnh giác chưa đủ hoặc quá mức nên khi quá đau con không còn trọn vẹn tỉnh thức được nữa và phải dùng tới biện pháp đối trị bằng cách quan sát hơi thở. Làm như vậy tuy thấy dễ chịu hơn nhưng lại không ngay đó thấy được thực tánh của cảm thọ đau.
– Đừng nỗ lực hành thiền như một biện pháp đối kháng mà chỉ nên trọn vẹn tỉnh thức với thực tại thân thọ tâm pháp một cách tự nhiên bình thường với tâm thái càng buông thư con càng thấy dễ chịu đựng hơn, đồng thời cũng thấy được thực tánh pháp, dù đó là lúc cận tử.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Con thưa thầy,
Thầy có ý định biên tập và in các bài pháp thoại của thầy thành sách không ạ? Để lưu giữ tốt và dễ cho mọi người tra cứu mỗi khi muốn tìm hiểu. Con rất mong được đọc những cuốn sách bài giảng của thầy ạ. Nếu có thể trợ duyên được ban biên tâp điều gì, con cũng rất hoan hỷ ạ. Con cảm ơn thầy.
Nếu con có thể giúp thầy nghe và ghi xuống bài giảng nào con thấy hay, sau đó gởi thầy để thầy hiệu đính lại một lần nữa và nếu đủ một số bài chừng 200 trang thì có thể in thành một tập.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Kính thưa thầy,
Đầu thư con kính chúc sức khỏe của thầy!
Cách đây ít lâu, chị của con mang về 1 chậu cây bonsai nhỏ để bàn. Một hôm, con phát hiện có 1 con sâu trên cây. Lúc đó con cứ lăn tăn: nếu bắt con sâu thì biết thả đi đâu vì xung quanh toàn bê tông, nhưng không bắt thì cái cây sẽ lâm nguy. Đắn đo mãi, cuối cùng con đã không làm gì cả. Con cứ thắc mắc mãi mình làm vậy có đúng không, xin thầy khai thị giúp con ạ, con cảm ơn thầy!
Đó là tình huống con phải tự mình khám phá cách ứng xử mới giác ngộ được. Nếu con cứ ỷ lại vào giải pháp của thầy thì làm sao phát huy trí tuệ và đạo đức đây. Con nên nhớ rằng mọi tình huống đến với mình đều giúp mình phát huy trí tuệ và đạo đức. Thầy chỉ trình bày nguyên lý giác ngộ trong đời sống chứ không chỉ cách ứng xử như thế nào. Thí dụ nếu con biết thận trọng, chú tâm, quan sát tình huống thì con sẽ học ra trong đó vô số bài học quý giá cho sự phát huy trí tuệ và đạo đức.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Con kính bạch Thầy,
Nhân dịp hồi đầu Tháng 6/2017 Thầy có một buổi thuyết Pháp ở chùa Miến Điện tại Toronto Canada. Trong buổi giảng đó, thầy chỉ cho chúng con về tánh thấy, và lấy một ví dụ, tay Thầy gõ lên mặt bàn và trong lúc nhận âm thanh trực tiếp không qua suy nghĩ hoặc dự tính chủ quan, đó là Pháp Chân Đế. Kính thưa Thầy, từ đó, tâm con bình an. Kính bạch Thầy, con kính chúc Thầy thân tâm như Thầy đang là.
Tay thầy gõ mặt bàn
Mắt con thấy rõ ràng
Tai thính âm đầy đủ
Thưa Thầy, tâm con an!
Con, Phật Tử Minh Văn (Toronto).
Chủ nhật ngày 16/7/17 từ 9h30 – 11h chiều từ 14h – 15h30 thầy giảng tại NEM Nguyễn Văn Cừ.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Theo con tìm hiểu về thiền sư Mahasi, ông ấy nói rằng trong vòng 1 tháng, nếu thực hành nghiêm túc, thiền hành xen kẽ thiền tọa, giữ chánh niệm liên tục từ khi thức dậy đến khi đi ngủ thì có thể hoàn thành tất cả tuệ giác và cận kề với tầng giác ngộ đầu tiên là Tu-đà-hoàn, phá bỏ được 3 kiết sử nếu người đó làm theo đúng chỉ dẫn. Thầy nghĩ gì về việc này, có thực sự nhanh như vậy được không ạ?
Trong vòng một tháng có nghĩa là chỉ một sat-na thôi cũng được. Như thường dân Bahiya nghe Phật nói xong một câu ngay đó chứng ngộ A-la-hán thì sao? Ngoại đạo Sāriputta nghe Ngài Assaji nói nửa câu kệ đã chứng Tu-đà-hoàn thì sao? Nhưng cố tích cực miên mật như Ngài Ananda tuy đã là bậc Tu-đà-hoàn mà hành mãi không chứng quả A-la-hán, đến khi buông xuống nằm ngủ lại chứng ngay thì sao?
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Con chào thầy,
Khi con nghe thầy giảng cách đây 4 năm về chánh niệm tỉnh giác thì con quay lại nhìn tâm mình. Nhưng có phải có người cố gắng cũng chưa thực hiện chánh niệm ngay từ lúc đầu đúng không thầy?
Con xin cảm ơn.
Phải, ít ai chánh niệm tỉnh giác được ngay nhưng không phải không có người nghe xong liền chánh niệm tỉnh giác. Điều này tuỳ căn cơ trình độ mỗi người. Người thường làm những công việc cần sự thận trọng, chú tâm, quan sát hàng ngày khi nghe có thể trực nhận cả lý lẫn sự một cách dễ dàng. Người thường làm công việc cần suy nghĩ, đắn đo, tính toán khi nghe có thể khó mà chánh niệm tỉnh giác được ngay.