Kính thưa Thầy, tính con rất hay tự ái xin Thầy dạy cho con làm sao bỏ được tính không tốt này. Con kính cảm ơn Thầy. Mong Thầy nhiều sức khỏe, an lành. Thật hạnh phúc thay cho những ai có duyên lành được nghe thầy dạy dỗ sống không uổng kiếp người.
Tự ái vốn có nghĩa tốt là biết thương mình, nhưng do thương mình quá nên dễ bị tổn thương, dễ tổn thương nên không kiểm soát được thái độ phản ứng của mình. Thương mình thì phải biết mình và trung thực với chính mình, tốt xấu đúng sai đều biết rõ thì con sẽ làm chủ được mình. Lúc đó nếu người khác chỉ trích con đúng sự thật con sẽ không buồn mà còn cảm ơn họ, nếu họ chỉ trích sai con thấy mình không phải như vậy nên thấy may mà mình không sai như họ nói nên sẽ cảm thấy vui. Tóm lại, phản ảnh bên ngoài giúp con càng thấy mình rõ hơn, như vậy không tốt sao?
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Bạch thầy, con xin hỏi chủ nhật tuần này 22/04 thầy có ở chùa không ạ? Con xin tới trình pháp với thầy.
Thầy đang ở châu Âu đến 16/05/18 thầy mới về chùa. Nếu là tháng 4 âl thì được.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Con xin cúi đầu thành kính đảnh lễ Thầy.
Những Pháp thoại của Thầy như ánh sáng soi rọi thân tâm con những ngày qua, trong sâu thẳm con luôn biết ơn Thầy. Nhưng Thầy ơi, dù được soi sáng nhưng nhiều lúc con thấy mình vẫn u mê lắm Thầy ạ, con mong Thầy hoan hỉ cho con lời khuyên.
Vợ chồng con có một cậu con trai 6 tuổi tự kỷ. Thường thì cháu hiền lành nhưng có những lúc không vừa ý chuyện gì thì bạn ấy phản ứng dữ dội, la hét kích động, những lúc như vậy con thấy mình dễ kích động theo. Dù con quan sát cơn sân đến rồi đi rất rõ ràng, nhưng những cơn kích động của con ngày càng nhiều lên. Con thấy lúc đó tim mình nghẹt lại, não thì căng ra, rồi con hét to lên như thú hoang hoặc đập phá một cái gì đó, mọi chuyện diễn ra rất nhanh, chỉ vài ba giây là hết và có khi lặp đi lặp lại ba, bốn lần mỗi khi nghe tiếng hét của đứa con trai. Sau những lần như vậy con đau lòng lắm, vì mỗi khi con sân là càng làm hệ thần kinh yếu ớt của con trai con căng ra thêm, và hình như việc tìm cách quan sát cơn sân của con chưa hiệu quả nên mới nó mới không giảm đi như thế phải không Thầy?
Lại nữa, những cơn đòi hỏi của con con chỉ đơn giản như không muốn đi ngủ đúng giờ, không muốn đi học sớm…, chồng con chủ trương không chiều ý con trai để dạy dỗ nó, còn con thấy nó cứ khóc lóc rồi dẫn đến kích động hại thần kinh thì không đành lòng, do thế mà vợ chồng con bất đồng và bối rối không biết phải làm sao. Trong trường hợp này con không biết tụi con phải làm thế nào để có thể thuận theo Pháp ạ?
Con xin tri ân Thầy và kính chúc Thầy thân tâm an lạc.
Sáu tuổi thì còn nhỏ quá, hơn nữa cháu đang bị tự kỷ do đó cần thương yêu và nhẹ nhàng với cháu, nên vỗ về, khuyến khích hơn là bắt ép. Tìm cho cháu một thú vui nào đó để cháu hứng thú, yêu đời hơn. Đây là bài học giúp con phát huy lòng kiên nhẫn, bao dung và thương yêu, thông cảm. Con cứ nghĩ con mình, chồng mình như thế mà mình chịu không được thì những khó khăn trên đời làm sao vượt qua. Phải bình tĩnh sáng suốt mới có thể giải những bài toán khó của cuộc đời, mà đáp số chỉ ở trong lòng con, hãy lắng nghe lại chính mình.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Kính thưa thầy,
Con xin phép thầy cho con lời khuyên: Con có đứa con trai năm nay học lớp 10, tuy nhiên vào học kỳ 2 đến nay cháu cứ viện cớ nghỉ học liên tục rồi một ngày cháu nói cháu muốn nghỉ học, cháu nói là không muốn học nữa muốn đi làm kiếm tiền tự lo bản thân; con đã có lời khuyên bảo và cháu đi học lại, nhưng học rất sút. Về phần gia đình thì tài chính trung bình đủ sống, vợ chồng con luôn chăm lo đầy đủ tinh thần cho cháu. Gia đình con chưa bao giờ ép cháu, luôn để cho cháu phát triển theo nguyện vọng của cháu. Con nói cháu nên học hết lớp 12 rồi cháu tự chọn con đường của mình. Khoảng hai tuần nay cháu cứ xin nghỉ 2 tiết học đầu và không thấy cháu học bài. Sáng nào con cũng đi làm trễ vì đợi cháu dậy đi học rồi con mới yên tâm. Con không biết là con đang hành như vậy là đúng hay sai hay phải thế nào nữa.
Thầy ơi, con đau buồn lắm rất mong muốn thầy có lời khuyên giúp con có thể vực tinh thần cháu tiếp tục học tập.
Xin thầy dẫn dắt cho con,
Con chân thành cảm tạ Thầy.
Nên để cháu tự quyết, giá trị con người không y cứ vào bằng cấp mà là trí tuệ và đạo đức. Hai yếu tố này chỉ phát triển trong trải nghiệm đời sống chứ không phải trong sách vở. Người Đức chuộng khả năng thiết thực cho cuộc sống chứ không chuộng bằng cấp nên phần lớn học đến một mức cơ bản nào đó thì họ chuyển sang học nghề. Có lẽ nên cho cháu chọn nghề nào cháu thích và có năng khiếu để học chuyên ngành, sau này cháu sẽ thành công. Thầy đã từng thấy nhiều trường hợp như vậy.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Thưa Thầy, con có điều băn khoăn là người ăn mặn có thuộc về “tà mạng” không tương ưng với “chánh mạng” trong bát chánh đạo hay không ạ? Kính mong Thầy chỉ rõ cho con cùng các bạn đồng tu cùng hiểu ạ? Con cảm ơn Thầy.
Đừng vội kết luận và cũng đừng nghe ai nói mà phải tự mình có chánh kiến, chánh tư duy thì sẽ biết đâu là thân hành có chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng và đâu là ý hành có chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Chưa tự mình có chánh kiến, chánh tư duy thì chỉ sống theo quan niệm tục đế khó thấy được chân đế.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Con năm nay 19 tuổi, ở nhà có 1 người chị (đã lấy chồng) ba mẹ và bà nội, bà nội con năm nay 84 tuổi, con chăm sóc bà từ lúc nhỏ. Năm 12-13 tuổi gì đó thì con đã ở nhà trông bà rồi. Những năm đầu bà còn khỏe nên con không cần làm gì nhiều, chỉ cần dọn cơm và trông nhà làm việc nhà, lúc đó tình cảm con với bà không tệ như bây giờ, vì lúc đó chị con chưa lấy chồng. Chị từ nhỏ đều bắt nạt con, bà thương con bị chị la mắng quát nạt nên nhiều khi cũng hay mắng chị, nhưng thời gian lâu dần tới năm con 16 tuổi chị con lấy chồng không còn ở chung nhà nữa, bà cũng càng lúc càng già yếu.
Năm 15 tuổi con đã phải tự tắm cho bà, dần dần tính tình con trở nên nóng gắt, vì con thường suy nghĩ rất nhiều, con nghĩ tới tại sao một đứa con nít như con lại phải làm những chuyện này? Vốn dĩ con có thể học được nhiều thứ hơn khi ra thế giới bên ngoài, nhưng vì phải chăm bà nên con ban ngày chỉ có thể ở nhà đến tối đi học ngoại ngữ được hai tiếng lại phải về nhà. Con không nỡ nói cho ba mẹ nghe, vì ba con tính tình nóng nảy hay gây khó dễ con và mẹ nhưng con biết ba vẫn là xuất phát từ lòng hiếu thảo. Mẹ thì lo làm ăn buôn bán đã rất mệt, con thật sự không nỡ.
Nhưng năm nay con đã 19 tuổi rồi, mọi chuyện dồn nén quá lâu con sắp không chịu nổi nữa, con thật sự cần lời khuyên. Con biết con rất bất hiếu với bà, thường hay lớn tiếng trừng mắt nói chuyện với bà nhưng thật sự trong lòng con nỗi oán hận khiến con không thể nào làm khác được. Gần đây bà lại đổi tính thường quát nạt con, thật sự mỗi lần bị quát, toàn thân con đều phát run sợ hãi nhưng bề ngoài cứng cỏi và tâm lý con không muốn để thua bà và quan trọng nhất sau tất cả con biết được bà không hề thương ba mẹ và con, những người đã chăm sóc cho bà. Đối với con mà nói không thương con cũng không sao nhưng tại sao mẹ con là người hi sinh cho gia đình nhiều nhất mà bà cũng không thương thì làm sao con có thể thương bà được? Bà chỉ thương những người cô tính tình xấu xa mưu mô mà nhiều khi 1 tháng mới về thăm bà 1 lần. Con phải làm sao để hóa giải đây, con thật sự không muốn như thế này tiếp tục nữa, con thật sự sợ sẽ có quả báo!
Con thật là tuyệt vời, còn trẻ mà đã biết hy sinh bản thân, chịu thiệt thòi để làm tròn trách nhiệm với bà nội và cha mẹ mình. Những suy nghĩ của con đều đúng, sự nóng giận của con cũng tất nhiên, chỉ do duyên mà có thôi nhưng con đã biết và không muốn thế. Nghe con kể thầy rất cảm động. Con vẫn là người con, người cháu có hiếu và có nhiều công đức. Nóng giận của con không phải là do ngỗ nghịch bất hiếu mà chỉ là bị bức xúc thôi. Đây không phải là tội lỗi mà chỉ tội cho con phải khổ tâm vì điều này. Thực ra tất cả thiệt thòi của con đều có sự đền bù, khi con thay cho cả nhà chăm sóc bà thì ngay trong đó con đã học được rất nhiều bài học mà những bạn khác hàng ngày chỉ biết cắp sách đến trường không thể nào học được. Chỉ đức nhẫn nại, chịu khó, hy sinh, phục vụ thôi đã là quý hiếm rồi, huống chi qua việc phục vụ đó vô tình được pháp tôi luyện cho con nhiều đức tính khác mà con chưa nhận ra. Sau này khi con vào đời con mấy thấy mình may mắn.
Con thông cảm cho bà, khi người già yếu họ không còn đủ sức khoẻ để làm theo ý mình, do lực bất tòng tâm mà sinh ra khó chịu và gắt gỏng. Cũng như con do không được như ý mà nóng giận vậy. Tâm lý ai cũng thế, tuy mẹ con phục vụ cho bà nhưng có những điều không vừa ý nên bà ghét; còn các cô không phục vụ, ở xa, lâu lâu về thăm hỏi, không thấy có gì nghịch lòng nên thương. Nếu con đặt mình vào tình cảnh của bà thì con sẽ thương yêu bà dù đôi lúc cũng bực mình mà nóng giận. Khi bà quát tháo là bà cũng đang rất khổ, có thể vì thế mà tăng hay tụt huyết áp rất dễ đưa đến tai biến ở tuổi già, lúc đó con nên xin lỗi bà (dù không có lỗi) vỗ về bà để bà bớt khổ, đó chính là con đang tu hạnh “vô ngã vị tha” trên đời hiếm có ai làm được. Hãy nhân cơ hội này mà học những đức tính cao quý ấy. Mặc dù hiện nay con có nóng giận khi bà khó tính nhưng nhìn tổng quát công đức phục vụ của con thầy vẫn muốn tặng con điểm ưu vì ít người làm được. Đừng buồn, hãy cố lên, con chắc chắn sẽ được đền bù xứng đáng.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Dạ con kính đảnh lễ thầy xin thầy từ bi chỉ dạy cho con. Con có đọc trong kinh có viết bốn câu:
Dẫu cùng tận hư không thế giới
Chúng sanh tội lỗi não phiền
Phước con hồi hướng khắp miền
Cũng như bốn pháp vô biên vô cùng.
Dạ thưa thầy bốn pháp đó là gì? Con xin cảm ơn thầy.
Bốn pháp đó gọi là tứ vô lượng tâm: Từ, bi, hỷ, xả.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Kính thưa thầy cho con hỏi về từ “sáng suốt biết mình”, ví dụ như khi bị người nào đó áp đặt, con nổi sân ngay phản đối lại bằng lời nói hoặc hành động và con biết rằng ngay lúc đó con đang sân, mục đích của việc thể hiện sân này là để cho người khác không “lấn lướt” mình vì họ là người hay áp đặt, và con cũng nhìn ra ngoài việc “sân cho họ thấy mình không đồng ý” cũng là một cái tâm tự ái không thích bị sắp đặt bởi người khác luôn.
Bây giờ nghĩ lại nếu không sân thì vẫn tốt hơn nhưng nếu con vừa sân vừa thấy rõ như vậy thì có gọi là “sáng suốt biết mình” không thầy? Nếu con thấy ra vậy thì con cũng không cần làm gì thêm nữa vì tự nhiên trong con sẽ có một sự thay đổi về nhận thức và hành vi cho những lần ứng xử sau này?
Con cảm ơn thầy khai thị cho con.
Phải. Đối trị sân là chuyện phụ, chỉ tương đối và tạm thời, thấy rõ sân sinh diệt thế nào, lợi hại ra sao, nhân quả do đâu mới là trí tuệ hoá giải sân một cách toàn diện. Nhưng chỉ cần “sáng suốt biết mình” thôi thì tự động mọi sự rõ ràng.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Namo Đức Phật Bổn sư Thích Ca Mâu ni
Con kính bạch Thầy.
Mỗi khi con nghe Thầy giảng Pháp con thấy rất hoan hỉ và an lạc. Tuy vậy con thấy nếu mình chỉ nghe vậy mà không thực hành quán chiếu Thân Thọ Tâm Pháp diễn ra từng giờ phút trong đời sống hằng ngày thì không thực thấy sâu sắc điều Thầy dạy. Cũng như Thầy đã chỉ Trăng mà chả chịu tự thấy, Thầy đã chỉ đường mà không tự đi. Con viết bài thơ nhỏ xin kính dâng Thầy ạ.
Tay Thầy chỉ Trăng
Chỉ là gợi mở
Chẳng chịu tự nhìn
Làm sao sáng tỏ.
Lối về đã rõ
Mình chẳng bước đi
Lăng xăng luận giải
Nào ích lợi gì.
Xin Thầy từ bi chỉ bảo thêm cho chúng con.
Con kính đảnh lễ Thầy ạ.
Phải, có 4 trường hợp: Thầy chỉ liền thực chứng vì đã từng trải nghiệm rồi. Thầy chỉ nhưng chưa trải nghiệm sự thật thì cần thực hành để chứng nghiệm. Thầy chỉ và hiểu đúng nhưng không thực hành thì không thực chứng được. Thầy chỉ nhưng hiểu sai thì thực hành cũng chẳng thấy gì.
Ngày gửi:
Câu hỏi:
Dạ thưa Hòa thượng, con là một người phụ nữ nội trợ tầm thường, quanh năm đau ốm chẳng đi đâu được. May nhờ có sự chỉ dạy tận tình của Hòa thượng đã giúp đỡ con rất nhiều trên con đường tu học. Con xin thành kính tri ân Hòa thượng và xin được đãnh lễ Ngài từ xa. Con kính chúc Hòa thượng có thật nhiều sức khỏe và thân tâm thường an lạc. Kính thư.