Hỏi Đáp

 Pháp dạy con rằng nếu con không đủ bình tĩnh sáng suốt để thường trọn vẹn tỉnh thức trong thực tại thân tâm thì tâm thần con sẽ bất an và con sẽ bị chi phối bởi ngoại cảnh hay ngoại lực. Vì vậy con cần thường sáng suốt biết mình trong hiện tai. Những ý nghĩ sai trái của con là do tâm thần bất an mà sinh hoang tưởng thôi chứ không phải tâm có ý sai trái nên con đừng mặc cảm, chỉ cần bình tỉnh sáng suốt và nên sám hối cho tâm nhẹ nhàng là được.

 Không ai buông bản ngã được cả vì bản ngã không thật làm sao buông, chỉ cần thấy sự hình thành cái “ta” ảo tưởng đó như thế nào thì nó tự biến mất. Còn thương yêu hay tôn trọng bản thân chính là tôn trọng pháp, thân là hiện tướng vận hành của pháp cũng là biểu hiện sự sống, không phải là ảo tưởng.

 Tuỳ vào con hiểu tu tập thiền định là gì. Định được phát huy trong tinh tấn chánh niệm tỉnh giác là loại định không thể tách rời khỏi giới và tuệ trong pháp hành. Còn định do nỗ lực tập trung tâm ý vào một đối tượng nhất định với ý đồ của bản ngã gọi là định hữu vi hữu ngã thì tuyệt đối không cần.

 Khi con khởi ý muốn rút ngắn thời gian thì không còn tự nhiên vô tâm của tánh biết mà đã lọt vào quỹ đạo tướng biết của bản ngã rồi. Đó là trở ngại thứ 10 “nikanti” trong 10 trở ngại của thiền minh sát. Con không thể “dùng” tánh biết để giác sát tâm được vì một khi có ý dụng tâm là đã trở thành tướng biết. Tánh biết chỉ tự soi chiếu một cách tự nhiên vô tâm chứ không “tầm” như con nói. Có lẽ bị ảnh hưởng của thiền định trước đây nên con vẫn còn theo dõi (tầm – tứ) đối tượng chứ chưa thật sự buông ý chí để tánh biết tự chiếu.

 Nếu con làm với thiện tâm vô ngã vị tha thì không có tội gì cả. Chỉ khi con lợi dụng lòng tốt của người khác để trục lợi mới có tội chứ không ai gánh nghiệp cho ai được cả.

Lúc đó trở lại vế đầu là “biết đang suy nghĩ” thì hoặc là suy nghĩ tự dừng hoặc suy nghĩ tiếp diễn trong sự sáng suốt thì vẫn không bị kéo đi cũng không có bản ngã xen vào.

1) Tâm an nhiên vô sự – rỗng lặng trong sáng – thì không khởi niệm nên gọi là chánh niệm.

2) Chánh niệm tỉnh giác không phải là niệm sinh khởi, vì dù niệm thiện hay niệm bất thiện sinh và diệt thì chánh niệm tỉnh giác vẫn soi chiếu.