Hỏi Đáp

Con đã làm rất tốt trong thư giãn buông xả mà thầy nói. Trạng thái con thể nghiệm không phải là ngủ mà là trạng thái định tự nhiên rất tốt. Định này mới thật sự hỗ trợ cho tuệ. Con cứ thư giãn buông xả tự nhiên như vậy, đừng cố gắng lặp lại hay cải thiện nó, mỗi lúc đều mới mẻ thì tốt hơn, vì nếu con cố gắng thì thành ra định hữu vi hữu ngã mất rồi.

Trải nghiệm rồi con sẽ tự biết cận định là gì, an chỉ là gì, đừng nên có khái niệm trước làm cho con khó thể nghiệm sáng tạo được. Đừng áp dụng một phương pháp nào để phát triển định. Sống đúng pháp thì định tự đến, tự chuyển chứ không cần con cố gắng chuyển theo kiến thức vay mượn từ sách vở. Nếu con quá lo lắng để đạt được định thì con sẽ mất nó đó.   

Nếu đó là thấy biết Tánh Đế (Sabhàva Sacca) thì gọi là tuệ tri, còn khi nào thấy biết Thánh Đế (Ariya Sacca) thì mới gọi là liễu tri.

Con đừng quan tâm đến ngôn từ lắm, vì mỗi người hiểu và dùng ngôn từ một khác. Do đó chỉ có thể định nghĩa chúng trong ngữ cảnh được sử dụng mà thôi. Thí dụ con hỏi Tịnh trong Tịnh Độ nghĩa là gì, Tĩnh trong thiền tĩnh lặng nghĩa là gì, Định trong tứ thiền bát định nghĩa là gì thì may ra thầy trả lời được.

Tịnh thường được dùng với nghĩa tâm trong lành, không ô nghiễm. Tĩnh thường được dùng với nghĩa tâm lặng lẽ, an nhiên, không vọng động trong mọi hoàn cảnh. Định thường dùng với nghĩa là tâm an trú vào một trạng thái bất động, cắt đứt mọi chi phối bên ngoài. Tịnh đúng đưa đến Chánh Tinh Tấn, Tĩnh đúng đưa đến Chánh Niệm và Định đúng đưa đến Chánh Định.

1) Nếu con chưa thể chánh niệm tỉnh giác một cách tự nhiên với tất cả thì cứ niệm cục bộ trước. Lúc đầu niệm cục bộ với yếu tố định hơi mạnh, khi tâm có thể tỉnh giác rõ ràng và tự nhiên hơn thì định sẽ tự giảm đi, đồng thời đối tượng cũng giảm bớt tính cục bộ, tâm được mở ra với đối tượng toàn diện hơn, chứ con không nên tự tìm đối tưởng rộng khi tâm chưa đủ rỗng lặng trong sáng.

2) Tất cả hoạt động đều do tánh biết làm nhưng bản ngã xen vào cho là tôi học, tôi đi, tôi ăn… mà thôi. Quan trọng là khám phá ra lúc nào thì bản ngã xen vào cho là mình học, mình đi…, lúc nào thì không có bản ngã xen vào, chứ lúc nào cũng tánh biết làm cả. Bản ngã chỉ cướp công thôi chứ đâu có học được gì.

Không phải cuộc sống buồn chán mà trong lòng con buồn chán. Có thể con thấy cuộc sống không như ý muốn của mình, hoặc con nhận thức sai lầm về ý nghĩa cuộc sống và cũng có thể con đã làm gì đó khiến con thất vọng về bản thân mình trong hoàn cảnh xã hội mà con đang sống nên mới sinh ra buồn chán. Có thể là con chưa biết cách sống trọn vẹn với chính mình từng giây phút nên không thưởng thức được vẻ đẹp của cuộc sống?

Con nên thận trọng chú tâm quan sát lại thân tâm mình trong từng giây phút thì con sẽ hiểu ra nguyên nhân sự buồn chán của con, đồng thời con sẽ hiểu ra ý nghĩa đích thực của đời sống. Ví dụ như trong khi ăn cơm con đừng suy nghĩ lung tung mà chỉ trọn vẹn tỉnh thức với chính mình để cảm nhận được hương vị của miếng cơm đang nhai thì con sẽ thấy vẻ đẹp kỳ diệu bất ngờ của cuộc sống mà bấy lâu con đã bỏ quên để chạy theo ảo tưởng.