Hỏi Đáp

Question 1

Ngày gửi: 23-10-2014

Câu hỏi:

Bạch sư. Con có đọc “Xét việc mình làm chưa mới xét việc người. Điều mình trước, rồi mới điều người. Tự mình thanh tịnh mình, không ai thanh tịnh mình”. Trong cuộc sống, khi tiếp xúc với người khác, con giữ tâm thanh tịnh để trao đổi. Bản thân con nghĩ, rồi mọi chuyện cũng sẽ qua, mỗi người tự đi theo nghiệp của mình. Vì thế, con không xét đến những điều họ làm cho con, hay cách họ cư xử với con, cũng đang băn khoăn liệu mình có nên làm vui lòng họ hay không? Kính mong sư chỉ dẫn và khai thị. Con cảm ơn sư rất nhiều.

Answer

Không phải cố ý làm vui lòng mọi người mà do con sống biết cư xử đúng tốt thì mọi người sẽ vui lòng. Vui lòng tự nhiên thì tốt, còn cố ý làm vui lòng kiểu “đắc nhân tâm” thì chỉ mệt thôi. Không bận tâm đến thái độ khen chê hoặc cách đối xử của người khác với mình như thế nào, nhưng cũng nên quan tâm đến người khác khi cần thiết với tâm vô ngã vị tha mới không rơi vào chỉ biết lợi mình.

Question 2

Ngày gửi: 23-10-2014

Câu hỏi:

Bạch thầy. Con đang bị rối loạn pháp môn tu tập. Đối với 1 người lung tung, cái gì cũng đọc, cái gì cũng học thì điều nào người đó nên làm thưa thầy? Kính mong thầy từ bi chỉ dạy.

Xem câu trả lời

Answer

Rất nhiều người rơi vào tình trạng như vậy. Đọc quá nhiều, học quá nhiều mà không biết đâu là đúng-sai, thật–giả… Vì chỉ y cứ trên ngôn từ chữ nghĩa, không thấy được sự thật, nên chỉ thấy toàn mâu thuẫn, nhị nguyên. Do không thấy sự thật nên suy đoán theo quan kiến của mình rồi áp dụng tu tập và rơi vào kinh nghiệm cục bộ, một chiều – như người mù sờ voi – nên ngày càng xa dần chân lý vốn là toàn diện. Đó là kết quả của “đa thư loạn tâm”.

Thực ra đọc nhiều, học nhiều mà biết chiêm nghiệm trên thực tế đời sống là người lịch lãm, đa văn. Biết học, biết thể nghiệm thực địa như đức Phật dạy cho người xứ Kalama thì không bị rơi vào mọt chữ. Mỗi người thực ra là một cuốn sách vĩ đại nhất, có đủ tất cả chân lý trong đó, nếu biết đọc lại chính mình thì có thể thấy ra tất cả. Tứ Niệm Xứ chính là cách đọc lại chính mình như đức Phật đã dạy mà Tổ Huệ Năng nhận ra là “hà kỳ tự tánh bổn tự cụ túc”.

Question 3

Ngày gửi: 22-10-2014

Câu hỏi:

Kính bạch Thầy, Con mới tập ngồi thiền nên có một số thắc mắc, con kính mong Thầy chỉ dạy cho con: 1- Khi ngồi, con theo dõi và đếm số hơi thở, trong khi đếm thì thỉnh thoảng vọng niệm cứ xuất hiện cùng với việc đếm, một lúc thì vọng hết, lát sau lại xuất hiện vọng khác. Như vậy con cứ tiếp tục ngồi hay xả? 2- Khi sắp sửa ngủ gật, con cũng biết và mở mắt, ngồi thẳng lưng lại, chỉnh thế ngồi như lúc đầu, nhưng vẫn chú tâm đếm hơi thở. Như vậy có phải ngưng ngồi thiền không? Vì con nghe nói ngồi thiền không được nhúc nhích, cử động gì hết, trong khi thực tế ngồi một lúc thì lưng tự nhiên cong lại, người ngả về phía trước, nếu không chỉnh tư thế thì dễ buồn ngủ lắm. 3- Con ngồi tư thế kiết già, có chêm vải dưới chân cho đỡ đau, như vậy được không? Con có nên để đồng hồ trước mặt không? Con xin cảm ơn và kính đảnh lễ Thầy.

Các chủ đề liên quan:

Thiền | tứ oai nghi

Xem câu trả lời

Answer

1) Không cần ngồi đếm hơi thở, chỉ nên ngồi thư giãn buông xả, trọn vẹn tỉnh thức cảm nhận rõ toàn thân khi đang thở, thân như thế nào thì thấy như vậy. Nếu vọng có khởi thì thấy nó sinh diệt rồi trở về cảm nhận toàn thân một cách tự nhiên, không cố gắng.

2) Không nhất thiết phải không nhúc nhích mà chính là thấy ra mọi nhúc nhích, đừng cố ngồi bất động mà chủ yếu là thấy mọi biến đổi nơi thân, (hoặc nơi cảm giác, nơi tâm sinh diệt và nơi sự tiếp xúc với cảnh (cảnh ở đây là sự tiếp xúc với những gì xung quanh nếu có, thí dụ cảm thấy gió lạnh v.v…). Chủ yếu là tâm thiền có đủ trong sáng để thấy các pháp đến đi, sinh diệt hay không mà thôi.

3) Ngồi kiết già hay tư thế nào cũng được, chủ yếu là thân được thư giãn thoải mái, không nên quá gò bó đưa đến tình trạng phấn đấu căng thẳng. Tâm thiền là chính chứ không phải thế ngồi là chính. Nên tập thiền trong cả bốn oai nghi đi, đứng, ngồi, nằm cho thân được điều hòa, không nên hiểu thiền là chỉ ngồi thôi.

Question 4

Ngày gửi: 22-10-2014

Câu hỏi:

Kính bạch thầy. Con xin trình bày kinh nghiệm hành thiền của con. Xin thầy từ bi soi xét. Hiện tại, con hành “Quán xả bỏ, ta thở vào. Quán xả bỏ, ta thở ra”. Những ngoại vật khi nảy sinh, tâm con hay biết và nhẹ nhàng quay kéo lại đề mục như 1 người bạn hiền. Khi “nặng” quá, con chú ý từng thời khắc và thấy nó trôi đi và biến đổi từng khoảnh khắc. Kết hợp tâm từ và tâm xả như vậy nên con dần dần trú tâm vững chắc và an định vào đề mục hơn. Thưa thầy, con sẽ vẫn tiếp tục an định vào đề mục, vẫn tiếp tục quan sát thực tại thân-tâm? Con nhận thấy rằng, tâm bắt cảnh, nếu ta kéo thời gian đủ lâu, nghiền ngẫm, hứng thú, suy xét nó, thì nó sẽ dần tích tụ và đến đúng thời điểm sẽ cho ra quả là những khổ đau, bức bối trong tâm hoặc an lạc, vui vẻ, cũng có khi nó kéo theo bằng các hành mà do vô minh ta không nhận ra đằng sau chuỗi hoạt động này là gì. Còn khi ta kéo lại đề mục phù hợp là hơi thở, tâm dần trở nên an yên, định tĩnh, trong sáng, các hành vì không có cơ hội trổ quả và dần đoạn diệt. Con cũng nhận thấy rằng sinh-già-bệnh-tử là 1 quá trình tự nhiên. Cũng như quá trình sắc-thức-thọ-tưởng-hành-sắc. Ở đó, có 1 chỗ trú, 1 nơi mà con không nghĩ có tâm, song con vẫn biết, có thể nói là trú xứ mà thực ra cũng chẳng phải là trú xứ, không có hỷ lạc cũng không có khổ đau và thực sự vô cùng khó diễn tả bằng ngôn từ. Thầy có thể từ bi soi sáng và giúp đỡ con trong bước đường kế tiếp. Con xin thành kính tri ân.

Xem câu trả lời

Answer

Nếu điều này được thấy ra từ trải nghiệm thực một cách tự nhiên và vô tâm (không do hữu ý tạo tác mà thành) thì đúng với tri kiến chơn chánh, còn nếu điều này là thành quả của kiến thức kinh điển thì có thể chỉ là do tư tưởng sanh mà thường là ảo tưởng. Trong thiền hai điều này rất dễ nhầm lẫn, do đó thận trọng đừng vội kết luận là tốt nhất.

Question 5

Ngày gửi: 22-10-2014

Câu hỏi:

Thưa Thầy, trong cuộc sống của con gặp quá nhiều trở ngại, mọi người soi mói vào cuộc sống của con, những người con thương yêu đối xử không công bằng với con, nhưng con không thể nói ra, dù trong lòng con rất khó chịu, rồi từ đó con cứ phân biệt đúng và sai, nên trong lòng con không ngưng phiền não, con rất muốn sống tùy duyên, nhưng chuyện xảy ra con không ngừng phải chịu đựng. Dạ thưa Thầy con phải làm sao?

Xem câu trả lời

Answer

Vẫn là tùy vào thái độ nhận thức và hành vi của con. Nếu con thấy đó là bài học giúp con thấy ra chính mình: đâu là bản ngã, đâu là vô ngã, đâu là phiền não, đâu là thanh tịnh, đâu là chân, đâu là giả v.v… thì đó là cơ hội rất tốt để con giác ngộ. Còn nếu con muốn cuộc đời suôn sẻ như ý mình thì… con chỉ thấy đời hoàn toàn đau khổ, đúng không?

Question 6

Ngày gửi: 21-10-2014

Câu hỏi:

Kính thưa Thầy, con xin trình bày chỗ hiểu pháp của con như sau: Tu tập cần trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại với tâm rỗng lặng, nhưng thời gian đầu tâm còn nhiều xao động nên chưa trở về được trọn vẹn hoàn toàn hoặc sự tinh tấn trở về chưa đủ mạnh nên hay lãng quên. Nếu có trở về thì cũng chỉ trọn vẹn được trong thoáng chốc rồi lại buông lung. Trải qua thời gian dài tinh tấn, sự trọn vẹn, rỗng lặng trong sáng dần dần sâu sắc hơn, từ đó diệu dụng của tâm (tam minh) cũng từ từ khai mở ra. Con hiểu pháp như vậy có bị rơi vào thời gian bản ngã hay không, có bị rơi vào lực kéo sở đắc hay không? Con muốn học vô tâm và giản dị, nhưng vì không nắm rõ lộ trình, tu tập thời gian con lại tự sinh nghi. Kính mong Thầy chỉ dạy, con thành kính cảm ơn Thầy.

Xem câu trả lời

Answer

Nếu con hiểu tam minh ở trong con chứ không phải tìm kiếm bên ngoài hay không do rèn luyện mà đạt được thì không sai. Tất nhiên tìm kiếm bên ngoài hoặc nỗ lực rèn luyện thì không được rồi, nhưng nếu con cố gắng tìm kiếm bên trong cho mau đạt tới con cũng sẽ không tìm được. Nếu con làm vậy thì chẳng khác nào người nóng vội muốn thấy trái mít nên chẻ cây mít ra xem thì không bao giờ thấy, nhưng đến đúng lúc thì trái mít sẽ từ trong thân mà tự xuất hiện.

Question 7

Ngày gửi: 21-10-2014

Câu hỏi:

Bạch thầy. Con kính tri ân lời dạy của thầy. Con học được rằng quay về thực tại, ngay chính thời điểm này, bằng quá trình trực nhận thân-tâm, nắm được chân tướng của thân-tâm. Con khi hành như vậy con cảm thấy mình an lạc và nhẹ nhõm hơn. Nắm bắt được lời dạy đó, con nghĩ mình cần sống trong hiện tại. Cứ sống và bình tâm, khi cần quyết định bất kì điều gì, con dùng sự bình tâm để quyết định vì con nghĩ điều lành sẽ dẫn đến điều lành. Những gì mình làm tốt trong hiện tại với 1 tâm bình an, định tĩnh, cân bằng và yên vui sẽ là nhân tốt cho ngày vị lai đúng không thưa thầy? Điềm lành dẫn đến điềm lành, thà dừng 1 khoảnh khắc, với sự bình tâm sẽ gặt quả tốt trong ngày vị lai…

Xem câu trả lời

Answer

Đúng lắm. Không cần truy tìm quá khứ vì hiện tại chính là kết quả của quá khứ, không ước vọng tương lại vì tương lai tùy thuộc vào hiện tại. Bậc thiện trí thức chỉ sống trong “thời vị trung chính” vì mỗi sát-na của sự sống đã trọn vẹn “thời – vị – tính” của nó, không biết trở về sống trọn vẹn tỉnh thức trong thực tại ở đây, bây giờ như nó đang là thì tương lai chỉ còn ảo vọng! Sādhu lành thay!

Question 8

Ngày gửi: 20-10-2014

Câu hỏi:

Kính thưa Thầy! Hôm nay con đọc được câu hỏi của đạo hữu hỏi về cảm xúc đối với loài cây cỏ. Về vấn đề này con cũng có một thắc mắc xin chia sẻ với đạo hữu và kính xin Thầy chỉ dạy. Trước đây, khi hái lá rau con cảm thấy mình đau, khi nhìn nhựa chảy ở cành do mình gây ra con cảm thấy mình chảy máu. Con đã rất sợ cảm xúc này và theo dõi nó, suy nghĩ về nó. Sau đó con nghĩ, “Nếu con người không ăn rau củ, động vật không ăn cây cỏ thì làm sao để sống? Như vậy thì sự sống trên trái đất này sẽ ra sao nhỉ? Có lẽ đó là quy luật, tuy hơi khắc nghiệt nhưng cũng không thể vượt qua nó được”. Rồi cảm giác này cứ nhẹ dần, khoảng 3 năm thì mất. Con không biết mình suy nghĩ có đúng không? Nhưng bây giờ trong lòng con vẫn còn một chút “không nỡ”, nhưng nếu cần thì con vẫn có thể làm một cách bình thản. Kính Thưa Thầy! Trong quá trình tu tập con nhận thấy nếu như con thực hành và hiểu được một pháp môn nào đó thì ngay lập tức con không thể dùng nó được nữa. Như vậy thì khi một pháp nào đó khởi lên trong tâm, ta chỉ cần nhìn nó và hiểu nó cho thấu đáo thì nó sẽ tự diệt nhanh hơn là chỉ nhìn nó đúng không ạ? Kính xin Thầy hoan hỉ chỉ dạy, con cung kính đảnh lễ Thầy!

Các chủ đề liên quan:

tà kiến | thường kiến | đoạn kiến

Xem câu trả lời

Answer

Cũng không hẳn cảm nhận của con và của bạn ấy hoàn toàn giống nhau, trong vi tế mỗi người vẫn có một đôi chút khác biệt trong thái độ nhận thức và ứng xử về cùng một sự kiện. Thầy không phân tích hay so sánh hai cảm nhận ấy, mà chỉ nói lên nguyên lý về giới tánh và trí tuệ rồi mỗi người tự thấy ra thái độ của mình thôi. Nếu cảm nhận này xuất phát từ thái độ đạo đức thường nghiệm thì đó là giới tướng, còn nếu xuất phát từ trí tuệ thấy thực tánh thì đó là giới tánh. Con nói đúng, dù cảm nhận thế nào thì cũng chỉ thấy nó là như vậy, không nên vội kết luận hay đánh giá vì như vậy sẽ rơi vào định kiến. Tà kiến không hẳn là thấy sai mà chính yếu là do kết luận sở kiến ấy thành định kiến.

Question 9

Ngày gửi: 20-10-2014

Câu hỏi:

Bạch Thầy! Xin Thầy cho con lời khuyên đối xử với người già nói nhiều, ví dụ nói những chuyện không liên quan đến mình hoặc chuyện của nhiều ngày trước… Lúc nào bà cũng râm rang nói miết. Bà là người Phật tử thường xuyên đi chùa, tụng kinh nên con nhờ thầy cho con lời khuyên, có bài pháp nào liên quan xin thầy hoan hỷ giới thiệu. Con là con dâu nên nhiều khi cũng ngại nói. Nhiều lúc an ủi tâm mình xem như chim hót, và là nghiệp của mình ráng nhẫn nhục thưa thầy. Lần đầu viết câu hỏi nên còn vụng, mong thầy hoan hỷ. Con chúc thầy sức khoẻ, thân tâm an lạc. Nam mô A Di Đà Phật!

Các chủ đề liên quan:

Tịnh Độ Tông

Xem câu trả lời

Answer

Nếu con biết niệm Nam mô A-di-đà Phật thì nguyên lý niệm Phật là “Tùy kỳ tâm tịnh tức Phật độ tịnh” nghĩa là nếu tâm con thanh tịnh thì cảnh giới con đang đối mặt cũng là cõi tịnh. Nếu con nghĩ, “bà đang giúp mình biết giữ tâm thanh tịnh, biết thông cảm, thương yêu để sau này khi mình già có thể do cơ thể lão hóa rồi sinh ra nói nhiều, nhớ chuyện quá khứ và thậm chí hoang tưởng mà hầu hết người già gặp phải thì con dâu mình cũng sẽ thông cảm và yêu thương mình như thế“, thì con sẽ thấy dễ chịu hơn và tình thương yêu sẽ nảy nở trong con, lúc đó tâm con chính là Tịnh Độ.

Question 10

Ngày gửi: 20-10-2014

Câu hỏi:

Kính thưa Thầy, khi nào chứng lậu tận minh mới biết mình đã thoát ly được sinh tử luân hồi phải không Thầy, các đệ tử Phật nghe câu kệ liền chứng quả A-la-hán là đã đầy đủ tam minh lục thông chưa ạ? Con cố gắng tỉnh thức, trọn vẹn với thực tại nhưng cũng không ít khi thất niệm, buông lung. Trải qua thời gian dài tu tập con không tiến bộ gì hơn nên đôi lúc cũng nản và nghi ngờ về sự tu tập của bản thân. Con kính mong Thầy từ bi khai thị.

Các chủ đề liên quan:

nguyên lý tu tập

Xem câu trả lời

Answer

Như vậy là vì trong khi tu tập con bị hai lực đẩy và kéo như thầy đã nhiều lần nói đến. Bị đẩy bởi ý tưởng tu để “trở thành”, đó là lực ái – thủ – hữu của bản ngã tham ái; bị kéo bởi mục đích hướng tới các “sở đắc” (như tam minh, lục thông) đó là lực sinh- lão – tử của bản ngã vô minh. Vì hai lực đó mà con không thể trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại thân thọ tâm pháp mà trong đó đã sẵn có tất cả, với tâm rỗng lặng trong sáng “KHÔNG, VÔ TƯỚNG, VÔ TÁC, VÔ CẦU” mà đức Phật đã dạy. Đó là lý do vì sao con chán nản không thấy tiến bộ.