Hỏi Đáp

Con mắt 72 tuổi của thầy đã già yếu rồi nên lần sau con viết thật gọn giúp thầy nhé. Lần này con không biết thì tha, lần sau còn viết dài dòng, “tra tấn” mắt thầy và các bạn đọc là thầy delete luôn đó!

Đại khái con trở về thấy lại mình được như thế là tốt. Bài kệ thầy nói thẳng nói mạnh như vậy cũng chỉ mong con thấy lại được thực tại thân tâm để nhìn nhận nó như nó là. Nó đang bất an mà bắt nó phải an là sai lầm lớn của nhiều hành giả (chứ không phải hành thật!). Bất an thấy bất an thôi, thế mà lại an. Bất an mà muốn an thì bất an gấp bội. Đó là chân lý muôn đời, đúng không?

 Nói là “trở về” thực tại vì tâm thường buông lung phóng dật ra khỏi thực tại. Nhìn một đóa hoa không thấy như nó đang là mà cứ tưởng là, cho là, phải là, sẽ là… đó là buông lung phóng dật. Rồi tâm bám vào ảo ảnh của cái hoa tưởng tượng, đó là thất niệm. Thất niệm nên chỉ thấy cái ảnh ảo mà không thấy sự thật, đó là không tỉnh giác. Trả cái hoa về cho chính nó, trả tâm về cho bản chất thấy biết trong sáng tự nhiên đó gọi là “trở về”, “trả về”, “buông xuống”, hay “để yên” gì đó cũng được, miễn là thấy pháp vận hành như nó đang là.

Tâm chân thấy pháp đều chân

Nhìn qua vọng tưởng phân vân hai bờ

Dụng công càng thấy mịt mờ

Buông ra ngay đó ai ngờ nhẹ tênh!

Điều này con nên hỏi một luật sư để xem nếu tình trạng cứ tiếp tục như vậy thì hậu quả như thế nào và nhờ luật sư tư vấn theo luật pháp thì đúng hơn. Còn về Đạo thì con giải quyết kiểu gì không quan trọng, chủ yếu là con có giác ngộ được gì từ cách giải quyết đó không mà thôi. 

Có lẽ do con lo đảm trách nhiều việc cho cha mẹ con cái nên bị căng thẳng mà bệnh này khi bị căng thẳng rất dễ bị tái phát. Con nên nằm buông thư hoàn toàn như đã chết nghĩ rằng dù bây giờ con chết đi thì mọi sự vẫn vận hành theo duyên nghiệp đúng với nguyên lý của pháp. Hãy tin tưởng vào pháp, đừng quá tin vào công sức của mình. Có mình hay không có mình pháp vẫn vậy.

Con cảm thấy trạng thái nào không quan trọng, “thiền” không đo lường bằng những trạng thái đạt được mà là tâm trọn vẹn trong sáng khi thấy các pháp đến đi. Và tốt nhất đừng cho đó là thiền hay gì cả, chỉ thấy là như vậy, không định danh, không phán xét và cũng chẳng cần duy trì tập luyện nó làm gì.

Nghề nào lợi mình lợi người, không làm tổn hại đến người khác hoặc sinh vật (có thức tánh) khác, không làm ô nhiễm môi sinh… là nghề lương thiện. Trong một hành động chủ yếu là thái độ tâm, nếu làm với tâm thiện thì đó là việc thiện.

– Con nói vậy là thấy sự thật hay đang lý luận trong tưởng tượng? Con nói vậy có nghĩa là một người đi trên đường, tâm không phóng dật thất niệm, trọn vẹn với toàn thân đang di chuyển, người ấy sẽ dừng lại không bước được nữa hay sao? Hoặc một trái mít khi đang non chỉ biết trọn vẹn với trạng thái đang là của nó thì nó sẽ không bao giờ lớn lên hay chín được hay sao?

– Do con không phân biệt được pháp hành có hai loại: Một là theo phương pháp, hai là theo pháp môn. Phương pháp do thiền sư chế định thuộc tục đế nên mới có nhược điểm, còn pháp môn là nguyên lý thuộc chân đế, là sự thật muôn đời không thể có nhược điểm. Trở về trọn vẹn trong sáng với thực tại là nguyên lý chứ không phải phương pháp (mà con nhầm là pháp môn) do đó không có khuyết điểm. Nếu có khuyết điểm thì không do nguyên lý mà do người hành đã bị lệ thuộc vào phương pháp chế định, hoặc người quá tà kiến tham ái khó hành được.

Đừng cho rằng sống thiền là “an trú hiện tại” để “ngày mai ra sao thì ra”, nếu như vậy là đắm chìm trong hiện tại như chủ nghĩa hiện sinh của phương Tây hoặc tà kiến với “luận chấp hiện tại lạc” mất rồi. Người trọn vẹn tỉnh thức trong thực tại là người không bám víu hiện tại cũng không bỏ mặc tương lai. Họ không những hạnh phúc trong từng giây phút mà còn có tương lai vô cùng rực rỡ. Như những nhà khoa học trọn vẹn tỉnh thức trong các thí nghiệm của mình đã cống hiến cho nhân loại biết bao lợi ích.

Ngược lại, một bác sĩ đang giải phẩu cho bệnh nhân không trọn vẹn tỉnh thức trong công việc khiến bệnh nhân tử vong, bác sĩ đó tương lai còn không có nói gì có tiền. Không thể nào một người sống mê muội, chểnh mảng với thực tại mà có thể có tương lai tươi đẹp được. Dễ hiểu hơn, một em học sinh không trọn vẹn học tập lớp 1 năm nay, sang năm không thể nào lên lớp 2, đúng không? Chỉ biết nghĩ đến tiền ở tương lai mà sống chểnh mảng với hiện tại đức Phật gọi là “sống cũng như chết”.