Các câu hỏi liên quan đến chủ đề: Dịch Lý

Question 1

Ngày gửi: 07-08-2015

Câu hỏi:

Kính Thầy! Kính Thầy giải đáp giúp con: 1/ Như con hiểu: Thực tại tại đây và bây giờ chỉ có Tánh Biết thấy thực tánh pháp. Hiểu theo Bắc tông thì Tánh Biết là Tánh Không, nhưng Không này là Chơn Không diệu hữu, là cái liễu liễu thường tri. Còn thấy Thực tánh pháp là thấy ra Tự tánh không của các pháp, tức là thấy ra các pháp vốn không có tự tánh, chỉ do duyên hợp giả có mà thôi. (Một cái Không vi diệu và một cái “không” nghĩa là “hổng có” thôi.) Con hiểu vậy có đúng không? Kính Thầy chỉ dạy cho con. 2/ Trong Dịch lý, từ “vô cực” và “thái cực” nghĩa hoàn toàn giống nhau hay có gì khác? 3/ Người xuất gia có nên học thêm về Dịch lý không? Con muốn học thì phải bắt đầu từ những quyển sách nào thưa Thầy? Con thành kính đảnh lễ Thầy với tất cả lòng tôn kính và biết ơn. Nguyện cầu Tam bảo gia hộ cho Thầy được nhiều sức khoẻ, mãi là nơi nương nhờ lâu dài và là nhà tư vấn đầy tin cậy cho tất cả chúng con.

Các chủ đề liên quan:

Answer

1) Dù là thấy tánh không hay tướng không thì cái không vẫn không khác, chỉ là khác trên bình diện tánh hay tướng mà thôi. Rốt ráo mà nói thì tánh không của tánh biết là trong sáng (giác ngộ) còn tánh không của pháp tánh là tịch tịnh (Niết-bàn).

2) Thái cực và vô cực là một, nhưng thái cực là ứng ra mặt hữu, vô cực là thu về mặt vô (Nên Lão Tử nói, “Thường vô dĩ quan kỳ diệu, thường hữu dĩ quan kỳ kiếu”.) Giống như tánh biết ứng ra thì trong lành, định tĩnh, sáng suốt đối với mọi pháp tướng, thu vào thì rỗng rang, lặng lẽ, trong sáng trở về tánh không.

3) Tăng Ni học Dịch lý cũng tốt, vì Dịch lý cũng nói đến các nguyên lý vận hành của thiên địa vạn vật mà Phật giáo gọi là pháp duyên khởi. Tuy nhiên không cần học nhiều mà chỉ cần nắm vững nguyên lý là được. Có thể đọc Dịch Học Tinh Hoa của Nguyễn Duy Cần thôi cũng đủ nắm được những vấn đề khái quát của Dịch Học. Đọc thêm Ngô Tất Tố, Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Mạnh Bảo v.v…

Question 2

Ngày gửi: 12-06-2015

Câu hỏi:

Thưa Thầy, con có đọc qua về Dịch và đôi chút Lão Trang, thấy Lão Trang gần với Thiền, nhưng không thật thấu được sự sai khác căn bản giữa Lão Trang và Thiền hay Phật giáo. Thầy nhín chút thì giờ cho con được hiểu chỗ này.

Các chủ đề liên quan:

Dịch Lý | Lão Tử & Trang Tử

Xem câu trả lời

Answer

Con đừng phân biệt Thiền và Lão Trang, chỉ nên thấy điều gì đúng với Sự Thật thì điều đó đúng, không đúng với Sự Thật là sai, thế thôi. Sự Thật không thuộc về ai, không ai có thẩm quyền về nó. Ai thấy đúng và làm đúng Sự Thật thì người đó không khổ, ai hiểu sai và làm sai Sự Thật thì khổ đau, đơn giản chỉ có thế thôi. Lão Trang gọi Sự Thật ấy là Đạo và Đức, Thiền gọi đó là Thực Tánh và Tướng Dụng. Thiền nói Vô Vi là Không, Vô Tướng, Vô Tác, Vô Cầu; Lão Trang nói Vô Vi là Kiến Tố, Bảo Phác, Thiểu Tư, Quả Dục. Thiền nói “Bất lập văn tự” vì có thể thấy tánh mà không cần lập ngôn, chiết tự… thì Lão Tử cũng nói “Đa ngôn sổ cùng, bất như thủ trung” (nói sao cho cùng, chi bằng im lặng). Dịch Lý nói “thời vị trung chính” thì Thiền nói “tại đây, bây giờ như pháp đang là” v.v…

Những người biết thưởng ngoạn cảnh Grand Canyon có thể chụp nhiều tấm ảnh tuyệt đẹp tuỳ góc độ khác nhau, nhưng đều là cảnh Grand Canyon cả. Sự Thật cũng vậy, nó là chân lý hiển nhiên, những người giác ngộ có thể cung cấp những thông tin về nó với những ngôn ngữ khác nhau, với nhiều căn cơ trình độ khác nhau, nên cách diễn đạt có sai khác nhưng Sự Thật muôn đời vẫn vậy. Chúng ta nên đối chiếu những lời nói ấy với Sự Thật hiển nhiên hơn là đối chiếu những ngôn ngữ ấy với nhau. Ngôn ngữ, tư tưởng chỉ là “hiệu ứng củ mì củ sắn”, chấp vào ngôn từ, tư tưởng thì chẳng có củ nào để ăn! Lão cho món ngon ta cứ ăn, Thiền đãi vật quý ta cứ dùng. Chân lý không cần phân biệt là của ai. Đúng không nào?

Question 3

Ngày gửi: 11-06-2014

Câu hỏi:

Con xin cung kính đảnh lễ Thầy. Bạch Thầy, con xin thỉnh Thầy giải thích cho con rõ về khái niệm nhị nguyên và bất nhị ạ! Con xin đa tạ và cung chúc Thầy thân tâm thường an lạc.

Các chủ đề liên quan:

Dịch Lý | nhị nguyên & bất nhị | thái cực & lưỡng nghi

Xem câu trả lời

Answer

Tất cả pháp trên đời đều có 2 mặt, Dịch lý gọi là nhất nguyên lưỡng tính, như thái cực cũng có âm dương, và trong âm có dương, trong dương có âm cứ thế trùng trùng duyên khởi mà sinh ra muôn loài vạn vật. Vì không thấy được tính bất nhị (tuy hai mà một) này nên nhiều người cứ muốn lấy mặt này bỏ mặt kia, thái độ đó gọi là nhị nguyên. Nhưng họ không biết rằng khi lấy mặt họ thích thì vô tình lấy luôn mặt họ không thích, ngược lại khi bỏ mặt họ không thích thì cũng bỏ luôn mặt họ thích. Như vậy, vì không thấy tính toàn diện, bất nhị của thực tánh pháp vốn nhất nguyên lưỡng tính nên nhiều người có thái độ nhị nguyên đối với pháp để rồi tự chuốc lấy phiền não khổ đau, bất như ý mà thôi.

Question 4

Ngày gửi: 06-09-2011

Câu hỏi:

Kính bạch Thầy! Con Minh Tưởng đây ạ! Con có nghe chú Nguyên Hạnh nói tới đây thầy sẽ mở thêm một khoá học dạy về Kinh Dịch nên con mừng quá vì sau khi tham dự khoá tu thiền 7 ngày con đã muốn tìm hiểu về Kinh Dịch để có thêm cơ sở để tin tưởng vào “Pháp” nhiều hơn và cho cái bản ngã trong con bớt toan tính đi để có thể tuỳ duyên trong cuộc sống này. Từ ngày con về đã có nhiều thay đổi lớn trong con cũng như những mâu thuẫn trước đây tự nhiên được hoá giải mà chẳng cần môt sự toan tính nào ngoài tấm lòng chân thành của con với mọi người, con cảm thấy vẫn áp lực cũ thậm chí hơn nhưng con lại thấy cuộc đời thật thú vị vì sự vận hành không thể chính xác được hơn của Pháp. Con xin tri ân Thầy vô cùng và con xin phát nguyện sẽ sống tuỳ duyên thuận pháp, vô ngã vị tha đúng như những gì con đã học ở Thầy. Thầy ạ! Đợt vừa rồi vào chùa học Đạo dù chỉ ở được 21 ngày nhưng con thấy quý Thầy và chú Nguyên Hạnh lắm! Thích nhất là những buổi sáng cùng uống trà với Thầy và Huynh Đệ được Thầy nhắc nhở và sách tấn, rồi những buổi đi quét rác với 2 chú Nguyên Hạnh và Nguyên Giác, mà con nhận ra rằng nhờ đi quét rác theo cách thận trọng, chú tâm và quan sát thì những điều con vừa học dường như sáng tỏ hơn nhiều nữa. Thầy và chú Nguyên Hạnh cố gắng giữ gìn sức khoẻ nha! Mà nhất là chú Nguyên Hạnh vì con thấy sức khoẻ chú yếu quá mà còn phải dậy sớm đánh chuông nên không có nhiều thời gian để tập bài thể dục dưỡng sinh! Mong rằng đợt tới đây sau khi học xong khoá học về Kinh Dịch thì chú sẽ đỡ lo hơn! Mong Thầy cho con biết lịch học sớm hơn khoảng 2 tuần để con có thể thu xếp được không ạ! Con cũng đang nghe “Những quy luật tinh thần” và “Lão Tử Đạo Đức Kinh” của Thầy giảng hay quá! Con kính chúc sức khoẻ của Thầy và mọi người trong chùa ạ!

Các chủ đề liên quan:

Dịch Lý

Xem câu trả lời

Answer

Tại chú Nguyên Tánh đề nghị thầy dạy Kinh Dịch, nên chú Nguyên Hạnh mói nói vậy, nhưng thầy thấy hiện nay thầy không có đủ thì giờ để dạy Kinh Dịch cho tương đối đầy đủ được. Thực ra sống tùy duyên thuận pháp là đã bao hàm Dịch lý trong đó rồi. Câu nói trong Kinh Dịch: “Dịch vô vi giả, vô tư giả, tịch nhiên bất động, cảm nhi toại thông thiên hạ chi cố” có nghĩa là sống với tâm sáng suốt định tĩnh trong lành và thường thận trọng chú tâm quan sát thực tại thì liền thấy ra đạo lý của Dịch trong trời đất. Đó cũng là nguyên lý của Tứ Niệm Xứ, qua chánh niệm tỉnh giác (= vô vi, vô tư, tịch nhiên bất động) mà thấy ra lẽ biến dịch vô thường vô ngã của vạn pháp (= cảm nhi toại thông thiên hạ chi cố). Như vậy chẳng phải thầy đang giới thiệu cho các con học Dịch ngay trong đời sống rồi đó sao? Vậy còn phải học Dịch trên lý thuyết suông làm gì nữa?

Question 5

Ngày gửi: 30-11-2010

Câu hỏi:

Thưa thầy, dạo này tâm con bất an. Con cảm thấy hình như có 1 cưỡng lực làm cho thân tâm con mệt mỏi. Con cảm thấy con ghét cái bản ngã. Nhưng khi con muốn diệt trừ nó, thân tâm con lại càng bất an. Xin thầy chỉ cho con 1 nguyên nhân nhất định tại sao tâm con lại như thế? Cám ơn thầy.

Các chủ đề liên quan:

bất an & sợ hãi | Dịch Lý

Xem câu trả lời

Answer

Bất an là một trạng thái tâm bị chi phối bởi quá khứ, bị lôi cuốn vào tương lai hoặc bị đắm chìm trong hiện tại, nên không thể an ổn tại đây và bây giờ. Khi tâm bị chi phối như vậy không còn ý thức được thực tại thân tâm một cách rõ ràng minh bạch. Sự mê mờ về chính mình gọi là thất niệm, bất giác. Tình trạng này tạo điều kiện cho tâm vọng động bất an. Dịch lý gọi là THẦN không minh thì Ý dao động, Ý bất ổn thì KHÍ phân tán, KHÍ tán loạn thì HÌNH mệt mỏi. Cái mà con gọi là cưỡng lực gì đó chính là lực xung động của ý tạo ra sự xáo trộn của khí và hình. Đây đúng là quy trình tạo tác của bản ngã, nhưng nếu con ghét nó, muốn tiêu diệt nó thì chỉ làm cho thân tâm xáo trộn bất an thêm mà thôi.

Tóm lại, nguyên nhân chính của bất an là không biết mình (do thiếu chánh niệm tỉnh giác, hay không đủ thận trọng, chú tâm, quan sát thực tại thân tâm) nên để cho ý niệm, tư tưởng, thời gian xen vào hình thành cái ta ảo tưởng. Nếu biết quay trở lại trọn vẹn với thực tại (chánh niệm) không bị tham ưu che lấp thì tánh biết liền thấy rõ thực tánh pháp (tỉnh giác). Ngay lúc đó không có cái ta ảo tưởng nên cũng không có bất an. Nhớ là càng đối kháng càng tạo ra bất an. Hãy lắng nghe quan sát nỗi bất an một cách tự nhiên, trọn vẹn, không đối kháng, thì bất an sẽ tự biến mất.